De derde maandag van Januari
De feestdagen zijn voorbij, de vakantie nog lang niet in zicht, het geld is op, het salaris is nog niet gestort, het is de eerste dag van weer een lange werkweek, het zijn korte, koude, donkere dagen en de goede voornemens zijn helaas alweer gestrand. Logisch dat de derde maandag van januari de meest sombere dag van het jaar is, toch?
Geen feit, maar reclame
Niet dus. Blue Monday, is een verzinsel. Cliff Arnall, een Britse psycholoog wordt gezien als de aanstichter ervan, in samenwerking met een reclamebureau. De vraag was wat de beste dag van het jaar was om mensen te verleiden een zomer/zonvakantie te boeken. Door het te presenteren als oplossing voor de somberste dag van het jaar, zo was de gedachte.
Er kwam een ingewikkelde formule, gebaseerd op factoren als aantal dagen sinds Kerst, aantal dagen tot de volgende vakantie, aantal dagen sinds goede voornemens gestrand zijn, het weer, en de financiële situatie van mensen. Bedoeld om het gevoel van een dip bij mensen op te roepen.
Geen wetenschap
De formule is niet wetenschappelijk onderbouwd. In de verste verte niet. En hoewel Cliff Arnall in de media veelvuldig genoemd werd als psycholoog verbonden aan de Cardiff University, voelde de universiteit zich genoodzaakt dit recht te zetten. Hij was er parttime verbonden als tutor, en het Blue Monday concept was geen onderdeel van zijn werk aan de universiteit, en de universiteit beschouwde het niet als wetenschappelijk onderzoek.
Kritiek
Toch blijft Blue Monday ieder jaar omhoog komen. Het is lekker makkelijk: het is gebonden aan één duidelijke dag, de basis is eenvoudig en emotioneel herkenbaar. Maar als je even doordenkt, is het logisch dat sombere gevoelens niet aan één specifieke dag gebonden zijn en dat iedereen goede en minder goede dagen heeft maar niet allemaal op hetzelfde moment. De kritiek is daarnaast dat geen recht wordt gedaan aan mensen die zich echt depressief voelen. Laat staan dat depressieve gevoelens op te lossen zijn door een zonvakantie. Cliff Arnall heeft later in een interview wel eens gezegd dat dit nooit z’n intentie is geweest, maar dat hij Blue Monday zag als een mogelijkheid voor een nieuw begin en aangrijpingspunt voor verandering.
Yellow Monday
Naast Blue Monday kom je soms ook Yellow Monday tegen. Wederom gebaseerd op een ingewikkelde, niet-wetenschappelijke formule van Cliff Arnall. Dit keer in samenwerking met een ijsmerk. Er circuleren verschillende data voor Yellow Monday, maar meestal wordt ergens eind juni genoemd. Yellow Monday zou de gelukkigste dag van het jaar zijn, berekend uit factoren zoals buiten en buiten actief kunnen zijn, in de natuur zijn, sociale interactie, de temperatuur, en het vooruitzicht van vakantie.
Tijd om Blue en Yellow Monday achter ons te laten?
We zijn inmiddels ruim twintig jaar na de reclamestunts voor zonvakanties en ijsjes. Misschien is het tijd om Blue Monday en Yellow Monday achter ons te laten?
Auteur: Ingrid Steenhuis
Bronnen
Johnston, C. Is today the happiest day? Ask an icecream man. 2005. The Guardian.
Lasky, J. Blue Monday (pseudoscience). 2023. EBSCO.
